در وهله اول شما عزیزان باید بدانید که باید حتما و حتما با پزشک معالج خود در مورد لوتشیوم درمانی مشورت کنید از همین رو ما در کلینیک پزشکی هسته ای اکسیر هلف بر آن شدیم تا در مقاله ای به این موضوع بپردازیم .اما به صورت کلی معیار های اصلی برایانتخاب بیماران برای انجام لوتشیوم درمانی به موارد زیر خلاصه میشود .
- نوع سرطان : بر اساس راهنمای ترانوستیک SNMMI لوتشیوم تراپی معمولا برای بیماران با سرطان های خاص همچونسرطان پروستات مقاوم به کستراسیون (mCRPC) و برخیاز تومور های نورواندوکرین مورد استفاده قرار میگیرد .
- استیج و مرحله بیماری : برای لوتشیوم تراپی توصیه می شود که بیماران در مراحل پیشرفته و یا متاستاتیک باشند تا درمان بهتریدریافت کنند .
- وضعیت عمومی سلامت بیمار : بیماران باید از نظر جسمی و روانی در وضعیت خوبی باشند، همچنین باید وضعیت کلیه و کبدبیماران بررسی گردد تا بتوان آن ها را کاندید لوتشیوم تراپی به حساب آورد .
- پاسخ درمان های قبلی : اکر درمان های قبلی پاسخ مناسبی نداده باشند و یا بیماری در خال پیشرفت باشد باید به سراغلوتشیوم تراپی رفت .
- نتایج آزمایش : سطح psa یا همان آنتی ژن خاص پروستات و نشانگر های بیوشیمیایی باید در محدوده درست و معین خودباشند برای مثالبرای mCRPC، بالا بودن PSA (مثلاً >2 ng/mL) نشونه پیشرفت بیماریه.
- عفونت : بیمار باید از منظر وجود عفونت های فعال و دیگر شرایط پزشکی که امکان اثر گذاری بر لوتشیوم درمانی دارند موردارزیابی قرار بگیرد .
البته همانطور که پیشتر اشاره شد باید تمامی این نکات تحت نظر پروتکل های درمانی و پزشک معالج باشد و بنا بر تشخیص پزشکشاید تفاوت هایی در موارد ذکر شده اعلام گردد .
آزمایش های قبل از درمان لوتشیوم تراپی
نظر بر اینکه بیماران آیا کاندید مناسبی برای دریافت درمان لوتشیوم تراپی باشند یا خیر، باید با تجویز پزشک آزمایش های خاصی برروی آن ها انجام شود بر پایه ژورنال های معتبر در مورد مطالعه ایمنی Lu-177 Dotatate به شرح زیر می باشند :
.
- ۱.آزمایش های مربوط به خون : بررسی سطح psa (آنتیژن خاص پروستات) مختص بیمارانی که با سرطان پروستات درگیر هستند
- تصویربرداری PET/CT یا اسکن اسکلتی برای ارزیابی توزیع و شدت تومورها در بیماران برای mCRPC، Ga-68 PSMA PET/CT استاندارد طلاییه. برای NET، Ga-68 Dotatate PET/CT لازمه
- آزمایش های تشخیصی : بیوپسی یا سایر روشهای تشخیصی برای تأیید نوع و مرحله سرطان برای انجام لوتشیوم تراپی
- عفونت : آزمایش های مربوط به عفونت
- آزمایش و تست قلب : بنا بر تشخیص دکتر آزمای های نیز برای قلب بیماران در نظر گرفته می شود .
در نهایت این آزمایش ها به تیم درمان شما این امکان را می دهد تا بتوانند تصمیم درستی در خصوص درمان با لوتشیوم و همچنینزمان بندی و برنامه ریزی را انجام دهند .
بیماری های زمینهای و تأثیر آن ها لوتشیوم درمانی
وجود بیماریهای زمینهای میتواند بر موفقیت لوتشیوم درمانی تأثیر بگذارد. برخی از بیماریهای زمینهای که باید مورد توجه قرار گیرند عبارتاند از:
1. بیماریهای کلیوی
لوتشیوم-177 از طریق کلیهها دفع میشود، بنابراین عملکرد مناسب کلیهها برای جلوگیری از تجمع رادیوایزوتوپ در بدن ضروری است. بیمارانی که نارسایی کلیوی دارند یا عملکرد کلیوی آنها به شدت کاهش یافته است، ممکن است کاندیدای مناسبی برای این درمان نباشند. آزمایشهایی مانند نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) برای ارزیابی سلامت کلیهها انجام میشود.
2. بیماریهای کبدی
کبد نقش مهمی در متابولیسم داروها و مواد رادیواکتیو دارد. بیماران مبتلا به سیروز یا هپاتیت مزمن ممکن است در معرض خطر عوارض جانبی بیشتری باشند. بررسی آنزیمهای کبدی و تصویربرداری از کبد قبل از شروع درمان ضروری است.
3. بیماریهای قلبی-عروقی
بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی شدید یا نارسایی قلبی باید با احتیاط تحت درمان قرار گیرند، زیرا این شرایط میتوانند بر تحمل بیمار نسبت به درمان تأثیر بگذارند. معاینات قلبی و تستهای استرس ممکن است برای این بیماران توصیه شود.
4. بیماریهای خونی
لوتشیوم درمانی میتواند بر مغز استخوان تأثیر بگذارد و باعث کاهش تعداد گلبولهای سفید یا پلاکتها شود. بیمارانی که از قبل دچار کمخونی شدید یا اختلالات خونی هستند، نیاز به نظارت دقیقتری دارند.
معیارهای انتخاب بیمار
برای انتخاب بیمار مناسب، پزشکان معمولاً معیارهای زیر را در نظر میگیرند:
- وضعیت عمومی سلامت: بیمار باید توانایی تحمل درمان را داشته باشد.
- نتایج تصویربرداری: وجود گیرندههای PSMA در سلولهای سرطانی (تأیید شده توسط PET-CT).
- عملکرد اندامها: سلامت کلیهها، کبد و مغز استخوان.
- پیشرفت بیماری: بیمارانی که به درمانهای استاندارد پاسخ ندادهاند، اولویت دارند.
اهمیت سن در لوتشیوم درمانی
با توجه به راهنمای ESMO برای پروستات سن بیمار یکی از عوامل کلیدی در تصمیمگیری برای انجام لوتشیوم درمانی است. اگرچه محدودیت سنی مشخصی برای این درمان وجود ندارد، اما معمولاً بیماران مسنتر (بالای 65 سال) به دلیل احتمال وجود بیماریهای زمینهای و کاهش عملکرد اندامها، نیاز به ارزیابی دقیقتری دارند. بیماران جوانتر ممکن است به دلیل وضعیت عمومی بهتر، پاسخ بهتری به درمان نشان دهند. با این حال، سن به تنهایی معیار تعیینکننده نیست و باید در کنار سایر شرایط بیمار بررسی شود.
از سوی دیگر، بیماران مسنتر که از سلامت عمومی خوبی برخوردارند و عملکرد کلیه و کبد آنها مناسب است، میتوانند کاندیدای مناسبی برای این درمان باشند. در این موارد، پزشک با انجام آزمایشهای تصویربرداری (مانند PET-CT) و بررسی نشانگرهای زیستی، وضعیت بیمار را ارزیابی میکند.
نتیجهگیری
لوتشیوم درمانی یک گزینه امیدوارکننده برای بیماران مبتلا به سرطان پروستات پیشرفته است، اما انتخاب بیمار مناسب نیازمند بررسی دقیق سن و بیماریهای زمینهای است. بیماران با عملکرد مناسب اندامها و بدون بیماریهای زمینهای شدید، کاندیداهای بهتری برای این درمان هستند. مشاوره با تیم پزشکی متخصص و انجام آزمایشهای تشخیصی دقیق، نقش کلیدی در موفقیت این درمان دارد. با پیشرفت تکنولوژی و تحقیقات، انتظار میرود که معیارهای انتخاب بیمار در آینده دقیقتر شوند.
