یکی از روش های نوین برای تشخیص و درمان سرطان ها پزشکی هسته ای می باشد که با بهره گیری از مواد رادیو اکتیو و ایزوتوپ ها، تصویربرداری و ارزیابی فعالیتهای متابولیک سلول ها را انجام می دهد و همین امر همچون درمان های دیگر زمینه ساز نگرانی های بسیاری از بابت عوارض احتمالی بعد از درماتن و تصویر برداری با پزشکی هستهای شده است . از همین رو ما در مرکز پزشکی هسته ای اکثیر هلف که از پیشگامان این حوزه در کشور عزیزمان ایرانی می باشیم در مقاله ای در راستای هدف و مسئولیت اجتماعی خود برای آگاهانی رسانی به شما عزیزان، پرداخته ایم در ادامه با ما همراه باشید .
دروهله اول در نظر داشته باشید که پزشکی هستهای هم همچون درمان های دیگر ممکن است عوارض جانبی با خود به همراه داشته باشد، البته که این عوارض به طور معمول کم و موقتی هستند.
۱. عوارض ناشی پزشکی هستهای از مواد رادیواکتیو
- قرار گرفتن در معرض تابش: طبق دستورالعمل FDA برای پزشکی هستهای دز تابش در پزشکی هستهای تشخیصی (مثل FDG PET) بسیار پایینه و خطر تجمعی برای چند اسکن نادره [دستورالعمل FDA برای پزشکی هستهای]. واکنشهای آلرژیک به FDG یا Tc-99m بسیار نادرن.
- واکنشهای آلرژیک: همانطور که پیشتر اشاره شد این امکان وجود دارد که در مواردی بسیار نادر، بیمار واکنش آلرژیک از خود نشان دهد .
۲. عوارض ناشی از پزشکی هستهای در فرآیند تصویربرداری
- احساس ناراحتی:امکان بسیاز ضعیفی وجود دارد که بعضی از بیماران در محل تزریق درد اندکی را حس کنند که جای نگرانی ندارد .
- حالت تهوع: در برخی بیماران ممکن است بعد از قرار گرفتن در معرض مواد رادیو اکتیو حالت تهوع و درد خفیف در محل تزریق را احساس کنند .
۳. عوارض پزشکی هستهای در وضعیت عمومی بیمار
- اختلال در عملکرد کلیه: در بیمارانی که ناراحتی های کلیوی دارند می تواند خطرناک باشد از همین رو بسیار مهم می باشد که بیمار شرح حال کاملی از خود را در اختیار پزشک معالج خود دهد .
- مشکلات هورمونی: در برخی از روشها این احتمال وجود دارد که شاهد تاثیر بر هورمونها و متابولیسم بدن بیمار باشیم در درمانهایی مثل I-131 برای تیروئید که میتونه تیروئید رو مختل کنه
.
نکات مهم در مورد عوارض پزشکی هسته ای
- پزشک شما حتما باید از خطرات و ریسک های احتمالی شما را مطلع سازد .
- یکی از مهم ترین نکات پیرامون پزشکی هسته ای، پیگیری منظم برای اطمینان از عدم بروز عوارض جدی می باشد
به طور کلی می توان گفت که مزایایی که درمان پزشکی هسته ای در اختیار شما قرار می دهد بیشتر از عوارض احتمالی و بسیار کم آن می باشد .
عوارض جانبی پزشکی هسته ای در چه افرادی بیشتر می باشد
در اینجا به این سوال پاسخ می دهیم که عوارض ناشی از پزشکی هسته ای در چه افرادی می تواند بیشتر باشد، در ادامه با ما همراه باشید .
۱. افراد با سابقه بیماریهای خاص
- مشکلات کلیوی:هخمانطور که پیشتر اشاره شد افرادی که دارای سابقه بیماریهای کلیوی می باشند، دارای شانس بیشتری برای در معرض خطر بودن عوارض پزشکی هسته ای می باشند. زیرا کلیهها مسئول تصفیه مواد سمی و رادیواکتیو هستند.
- بیماریهای غدد درونریز:همچنین افرادی که دارای مشکلات هورمونی و غدد می باشند بیشتذ در معرض خطر عوارض پزشکی هسته ای هستند .
۲. افراد مسن
- همانطور که می دانید افراد مسن به علت ضعف سیستم ایمنی، حساسیت به عوارض جانبی می توان در آن ها بیشتر می باشد.
۳. زنان باردار یا شیرده
- یکی از احتیاط های که باید صورت بگیرد در مورد زنان باردار و شیر ده می باشد که در این خصوص پزشک معالج حساسیت بیشتری را در نظر می گیرد
۴. افرادی با حساسیتهای خاص
- در برخی از افراد این احتمال وجود دارد که به مواد خاصی حساسیت نشان بدهند و از همین رو بیشتر مستعد عوارض جانبی می باشند.
۵. افراد دارای سابقه واکنشهای آلرژیک
- افرادی که در گذشته واکنشهای آلرژیک به داروها یا مواد دیگر دارند، به احتمال بالایی بیشتر در معرض عوارض جانبی قرار خواهند گرفت .
نکته مهم :
همانتطور که پیشتر اشاره شد بسیار مهم و حیاطی می باشد که اطلاعات کامل و کافی از سوابق پزشکی خود، به پزشک معالج خود بدهید تا وی بتواند بهترین استراتژی درمانی را برای شما تنظیم کند .
راهکار کاهش عوارض جانبی پزشکی هسته ای
یکی دیگر از سوال هایی که شما عزیزان به مراتب از ما در کلینیک پزشکی هسته اکسیر هلف می پرسید در مورد اقداماتی برای کاهش عوارض پزشکی هسته ای می باشد،از همین رو میتوان اقداماتی را در نظر گرفت که موارد زیر را شمال می شود :
۱. مشاوره قبل از آزمایش پزشکی هسته ای:
- توضیحات دقیق: پزشک معالج باید تمام مراحل، خطرات احتمالی و عوارض جانبی را به شما توضیح دهد.
- سابقه پزشکی: یکی از مهم ترین اقداما پزشک، بررسی دقیق سوابق پزشکی بیمار برای شناسایی خطرات و عوارض احتمالی می باشد .
۲. انتخاب مواد و دوز مناسب پزشکی هسته ای
- استفاده از دوز بهینه: از دیگر نکات مهمی که پزشک معالج شما باید در نظر بگیرد انتخاب دوز مناسب مواد رادیواکتیو برای کاهش تابش غیرضروری و در نتیجه کاهش عوارض و خطرات احتمالی آن می باشد .
- انتخاب ایزوتوپهای مناسب: استفاده از ایزوتوپهای رادیواکتیو مناسب حال بیمار با خطرات و عوارض جانبی کمتر.
۳. آمادهسازی بیمار برای پزشکی هسته ای:
- نوشیدن مایعات: برای کاهش فشار بر کلیه ها و تصفیه بهتر مواد رادیو اکتیو مصرف مایعات کافی قبل و بعد از آزمایش به شدت توصیه می شود .
- رژیم غذایی: بعضی اوقات، پزشک معالج رژیم غذایی خاصی را قبل از شروع آزمایش برای بیمار توصیه می کند.
۴. پایش بعد از آزمایش:
- پیگیری علائم: بعد از آزمایش با پزشکی هسته ای ، بیمار باید علائم خود را به صورت مستمر مانیتور کند و در صورت بروز هرگونه مشکلی فورا به پزشک معالج خود مراجعه کند.
- بررسی عوارض: پزشک می بایست بیمار را به جهت بررسی عوارض جانبی و خطرات احتمالی و نحوه مدیریت آن ها کمک و راهنمایی کند .
۵. درمانهای حمایتی:
- داروهای ضدتهوع:در صورت احساس حالت تهوع توسط بیمار استفاده از دارو های ضد تهوع توسط پزشک بلا مانع است .
- پشتیبانی روانی: کاهش اضطراب و استرس در بیمار می تواند کمک شایانی به وی بکند از همین رو با حمایت عاطفی از بیمار در بالاتریت سطح باشد .
